Hoe vind je werk dat voldoening geeft?

Wanneer je werk je geen voldoening geeft kun je twee dingen doen. Je zorgt ervoor dat je huidige werk dat wel doet, of je zoekt ander werk. Beide zijn goede opties, maar hoe weet je wat je wilt?

Vergeet "Volg je passie!"

Als tip wordt vaak gegeven: volg je passie! Dat klikt heel waar en inspirerend. Maar tenzij heel duidelijk is wat je passie is, heb je weinig aan die tip. Laten we gewoon realistisch zijn, de meeste mensen hebben niet een hele duidelijke passie. En als ze die wel hebben vertaalt die zich vaak niet naar werk.

Doordat je "volg je passie!" zo vaak ziet in bladen en op internet krijg je zelfs het idee dat je heel hard op zoek moet gaan naar je passie. Alsof er bij je geboorte uit een grote ton een passie is getrokken, die in je genen is ge√ętst en dat dan je levensdoel is. Maar doordat het zo waar klinkt kun je er wel radeloos van worden als je na veel introspectie nog niet weet wat je passie is.

Als het niet overduidelijk is, houd dan gewoon op met je passie zoeken. De meeste mensen hebben gewoon interesses en dat is prima.

Voldoening vinden

Roman Krznaric heeft voor The school of life een korte presentatie gegeven (en een boek geschreven, zie onderaan artikel) over hoe je werk vindt dat voldoening geeft. Hij erkent dat het moeilijk is om te weten wat je wilt en om vervolgens actie te ondernemen. We weten door alle opties niet wat we moeten kiezen en zijn bang de verkeerde keuze te maken. Hierdoor doen we uiteindelijk niks.

In eerste instantie moet je dus het probleem van het niet weten wat je wilt aanpakken. Je wilt weten welk werk je voldoening gaat geven. Persoonlijkheidstests zijn een standaard hulpmiddel hierbij, maar helpen helaas vrijwel nooit. Er is ook weinig wetenschappelijk onderzoek dat aangeeft dat het werkt. De Myers-Briggs Type Indicator bijvoorbeeld is populair, maar niet nuttig (het is overigens pseudowetenschap). De uitkomsten van zo'n test helpen je niet of amper op weg naar een baan die voldoening geeft.

Kijk liever naar waar je interesses liggen. Het werk met de meeste voldoening ligt in de overlap van wat je leuk vindt, wat je goed kunt en waar je voor betaald kunt worden. En staar je niet blind op één aspect. Tegenwoordig zie je veel vaker dat men geen expert of specialist wil zijn, maar iemand die breed inzetbaar is. Oftewel, meerdere dingen doet in een afwisselende baan. Of via meerdere banen (en vrijwilligerswerk).

In tweede instantie moeten we weten welke actie te ondernemen. Het voorgaande geeft het idee dat je eerst lang aan introspectie moet doen alvorens je actie onderneemt. Maar die introspectie heb je minder aan dan je zou denken. Wat blijkt namelijk: je weet vaak niet wat je wilt. Je denkt een lijst met eisen te hebben, maar uiteindelijk is de werkelijkheid anders en geef je om andere dingen.

Beter is het daarom om experimenten te doen. Probeer wat dingen uit, bijvoorbeeld via vrijwilligers werk, andere taken op je huidige werk, of een sabbatical waarin je meerdere dingen uitprobeert (maar dat is wellicht wat radicaal). Hierdoor ervaar je waar je voldoening uit haalt. Die ervaring krijg je niet door introspectie of de hele tijd hetzelfde te doen.

Krznaric's advies is: eerst actie, dan reflectie. Doe daarom een aantal verschillende projecten.

Bekijk zijn presentatie in deze video.

Nogmaals introspectie en passie

Cal Newport heeft, naast een boek over het onderwerp ("So Good They Can't Ignore You"), ook een interessant artikel over het juiste werk vinden geschreven: Beyond Passion: The Science of Loving What You Do.

Hierin geeft hij aan dat dertig jaar aan onderzoek aangeeft dat de eigenschappen die ons gelukkig maken met ons werk weinig te maken hebben met onze persoonlijkheid of passies.
In plaats van een perfecte match te zoeken is het beter om, om intrinsieke redenen, iets te kiezen en daar je best voor te doen. Waarschijnlijk ga je hetgeen je gekozen hebt nog interessanter vinden wanneer je er beter in wordt.

Hij is van mening, in tegenstelling tot Krznaric, dat het nog steeds wel een goed idee is om je ergens in te specialiseren. Voor beide is wat te zeggen en hangt wellicht van de persoon en situatie af.

Zijn advies is het volgende: Met dat laatste doelt hij niet zozeer op geld (hoewel dat ook zou kunnen), maar meer op het maken van jou baan zoals jij hem wilt. Oftewel, het omzetten naar een baan die voldoening geeft. En dat werkt door er werk van te maken met zoveel mogelijk autonomie, goede relaties met anderen en waar je je bekwaamheid voluit benut (zie ook Werk en motivatie).