Persoonlijk leiderschap - Srikumar Rao

Gelukkig zijn zit in je hoofd. Dat tonen niet alleen de cijfers aan (zie ook is gelukkig zijn aangeboren?), maar je ziet ook om je heen dat sommige mensen bijvoorbeeld beter met tegenslagen omgaan dan anderen. Of sowieso meer van het leven genieten, zonder dat ze in een wezenlijk andere situatie zitten.

Srikumar Rao

Dr. Srikumar Rao realiseerde zich dit en ontwikkelde een cursus voor de universiteit van Colombia, welke mensen laat zien hoe je gelukkiger kunt zijn in het leven. Hij heeft de cursus inmiddels ook bij andere onderwijsinstellingen en grote bedrijven gehouden. Daarnaast schreef hij in 2006 een boek met dezelfde informatie en oefeningen: 'Are You Ready to Succeed: Unconventional Strategies for Achieving Personal Mastery in Business and Life'. In het Nederlands is, of was (?), het boek verkrijgbaar onder de titel 'Persoonlijk leiderschap: Een conventionele weg naar succes in werk en leven' (niet te verwarren met het boek 'Persoonlijk leiderschap' van een andere auteur).

Persoonlijk leiderschap

Wat het boek je vooral probeert aan te leren, is om door middel van je eigen gedachten je je eigen leven te laten verbeteren. Hierbij kun je in eerste instantie denken aan dingen van een andere kant bekijken. Een gebeurtenis zal door er vanuit een positieve invalshoek naar te kijken veel prettiger voor je zijn dan als je dat deed vanuit een negatieve. Maar de theorie in de cursus gaat verder dan iets zomaar van de andere kant bekijken. De schrijver realiseert zich namelijk dat dit vaak erg moeilijk is. Je hebt namelijk een bepaald beeld van de realiteit en die geeft jou die invalshoek. En die realiteit breek je niet zomaar.

Wat belangrijk is om je te realiseren, is dat die realiteit slechts één van de realiteiten is die er zijn. Jouw realiteit is nog direct die van een ander. Als je vindt dat er slechts één realiteit is en dit dus onzin is, dan begrijp je het punt nog niet helemaal. Wat er bedoeld wordt, is dat er meerdere manieren zijn om naar de wereld te kijken en elke manier een realiteit is, voor de persoon die hem beleeft. In die zin kunnen er dus meerdere realiteiten zijn, of in iedere geval waargenomen worden.
De realiteiten, zo schrijft het boek, zijn ontstaan uit mentale modellen.

Mentale modellen

Iedereen heeft ideeën over hoe de wereld werkt. Ideeën over vragen als 'hoe start ik een relatie?', 'hoe vind ik een baan?', 'hoe kom ik verder in mijn baan?', 'hoe zorg ik dat mensen mij aardig vinden?', 'hoe zoek ik een leuke film uit?' en aannames als 'mannen kijken alleen naar mooie vrouwen', 'mijn collega's gaan alleen voor hun eigen belang' zijn enkele voorbeelden.
We bouwen deze mentale modellen op zonder het te merken. Ze helpen het leven eenvoudiger te maken, omdat we niet elke keer opnieuw hoeven nadenken in elke situatie. Helaas kunnen ze je ook tegenwerken. Het boek stelt voor om die modellen aan te passen. Dat kan door je te realiseren dat je deze modellen hebt en dat het slechts jouw kijk op de wereld is. Meestal wordt jouw manier van kijken, jouwe realiteit, 'bewezen' door jouw manier van tegen dingen aankijken. Daardoor krijg je het idee dat jouw manier van kijken de juiste is.

Over het algemeen zijn er positievere mentale modellen te verzinnen, die je daadwerkelijk helpen in het leven. Je gelukkiger maken. In plaats van vragen of dit positievere model waar is, stelt de schrijver voor om de volgende vraag te stellen: helpt dit nieuwe mentale model me beter dan degene die ik nu gebruik? Dit lijkt in eerste instantie op liegen tegen jezelf. Maar wat je je moet realiseren, is dat het vaak slechts een andere manier van tegen dingen aankijken is.
Elke keer dat je ongelukkig bent met iets uit je leven, kun je dat terugleiden tot één of meer mentale modellen die je niet helpen. Door op papier te zetten wat het probleem is en welke aannames daar bij komen kijken, kun je erachter komen welke mentale modellen er ten grondslag aan liggen. Deze kun je dan veranderen.

Mentale modellen veranderen

Het probleem bij het aannemen van een nieuw mentaal model, is dat het in eerste instantie lijkt alsof je tegen jezelf liegt. Je hebt namelijk altijd aangenomen dat de realiteit eruit ziet zoals hij er nu voor je uit ziet. Een beter model maken moet daarom wel geloofwaardig zijn, althans op dit moment enigszins voor je. Later wordt dat meer.

Als je iemand bent die zichzelf een pechvogel vindt en daarvoor blijkbaar in het verleden veel 'bewijs' voor heeft gezien, kun je dit omdraaien. Probeer dan te focussen op de dingen die goed gaan, waar je juist geluk hebt. Vooral in het begin zul je dan toch nog de ongelukkige momenten zien, die moet je proberen te negeren. Het zijn enkel gedachten. De momenten waar het goed gaat moet je juist 'vieren', er dankbaar voor zijn en opschrijven. Dit laatste raadt de schrijver van het boek aan, omdat dit vele malen beter werkt dan proberen te onthouden.
Je leeft nu alsof je nieuwe realiteit de echte is geworden. Dit wordt het dan ook vanzelf.

De mental chatter, zoals beschreven in linker en rechter hersenhelft, wordt dan gebruikt in positieve zin. Mental chatter zijn de stemmen in je hoofd die je vertellen hoe dingen zijn. In plaats van die continue stil proberen te krijgen, wat volgens Rao onmogelijk is, kun je die nu dus positief gebruiken.

Het ik-denken

Een andere belangrijke manier van denken die Rao wil aanpakken is het ik-denken. Iedereen denkt hoofdzakelijk aan zichzelf. Als je iets op het nieuws hoort, of je partner bijvoorbeeld een andere baan krijgt, vraag je je gelijk af wat dat voor jou betekent. En als je kinderen zich misdragen, vraag je je af wat de buurt wel niet van jou moet denken. Hetzelfde geldt voor de bekende 'waarom heb ik dit nou weer' gedachte als er iets vervelends gebeurt.

Volgens Rao kunnen we hier vanaf komen

Tot slot

Het boek bevat veel voorbeelden die deze concepten helderder maken. Daarnaast zijn er oefeningen die ervoor moeten zorgen dat je de veranderingen die je wilt bewerkstelligen ook echt voor elkaar krijgt.

In deze video van een presentatie van de schrijver (in het Engels), die voor medewerkers van Google werd gehouden, wordt ingegaan op de concepten: Google talk: Srikumar Rao
Het geeft een goed beeld van wat je met de stof kunt bereiken en geeft een aantal oefening om er zelf mee aan de slag te gaan. Dit artikel (in het Engels) van weblog Think simple now heeft de concepten uit die video uitgeschreven: How to make a profound and lasting change.